# System a Sécherheet

Mam Root-Zougang administréiert Dir Äre System: Dir installéiert do d'Software vun Ärer Wiel, an Dir entscheet, wéini se aktualiséiert gëtt. Simafri bedreift d'Basis, déi en dréit: d'Hardware, d'Netzwierk, den Anti-DDoS-Schutz, d'Backups an d'Iwwerwaachung.

## Äre System

Äre VPS Pro gëtt mat **Ubuntu 24.04 LTS** geliwwert, oder mat **Debian 13**, jee no Ärer Wiel bei der Bestellung, um neiste Stand am Moment vun der Aktivéierung. Fir déi installéiert Versioun ze kennen:

```
cat /etc/os-release
```

## D'Updates

Installéiert d'Updates reegelméisseg:

```
apt update && apt upgrade
```

Fir datt d'Sécherheetskorrekturen all Dag vu selwer installéiert ginn, aktivéiert **unattended-upgrades**:

```
apt install unattended-upgrades

dpkg-reconfigure -plow unattended-upgrades
```

Eis Iwwerwaachung weist Iech op d'Sécherheetsupdates hin, déi Är Opmierksamkeet verdéngen; Dir entscheet, ob a wéini se installéiert ginn. Virun engem wichtegen Update (eng nei Versioun vum System, vun Ärer Datebank, vun Ärer Sprooch) frot Dir e **Snapshot** beim Support un: domat kënnt Dir an e puer Minutten zréckgoen (kuckt [Backups a Snapshots](/lu/vps-pro/sauvegardes.md)).

## Gutt Praxis

* **Ee SSH-Schlëssel pro Persoun**, an Ärem Clientsberäich oder am Kont vun all Persoun gespäichert (kuckt [Sech iwwer SSH verbannen](/lu/vps-pro/connexion-ssh.md)).
* **Eng Firewall**, déi nëmmen Är ëffentlech Servicer opmécht (kuckt [Netzwierk an E-Mail-Versand](/lu/vps-pro/reseau-et-e-mails.md)).
* **Ee Benotzer pro Applikatioun**, ouni Administratiounsrechter, fir all Service lafen ze loossen (`User=` a senger systemd-Unitéit).
* **Är Geheimnisser ausserhalb vum Code**: Passwierder an API-Schlësselen an engem Fichier `.env`, deen nëmmen d'Applikatioun liese kann (`chmod 600`).
* **Logs, déi Dir ab an zou liest**: `journalctl -p warning -b` weist d'Warnunge säit dem Start.

## D'Zäitzon

Äre Server ass op d'Universalzäit (UTC) agestallt, d'Konventioun fir Serveren. Fir en an Ärer Zäitzon unzeweisen:

```
timedatectl set-timezone Europe/Luxembourg
```

Är Applikatioune späicheren hir Datumer am beschten an UTC a konvertéieren se beim Uweisen.

## Äre Server verfollegen

E puer Befeeler, fir de Stand vun Ärem Server ze liesen:

| Befeel               | Wat en weist                                            |
| -------------------- | ------------------------------------------------------- |
| `htop`               | d'Prozesser, de Prozessor an den Aarbechtsspäicher live |
| `free -h`            | de benotzten an de disponiblen Aarbechtsspäicher        |
| `df -h`              | déi benotzt an déi disponibel Späicherplaz              |
| `ncdu /`             | wat Är Disk beleet, Dossier fir Dossier                 |
| `systemctl --failed` | d'Servicer, déi wéinst engem Feeler gestoppt sinn       |

Eis Iwwerwaachung verfollegt permanent d'Disponibilitéit vun Ärem Server, seng Laascht a seng Späicherplaz, an alarméiert Iech, wann ee vun dësen Indikatoren et rechtfäerdegt.

## Wat Simafri mécht

| Simafri bedreift                                | Dir administréiert                      |
| ----------------------------------------------- | --------------------------------------- |
| d'Hardware an hir gespigelt Disken              | de System, seng Software an hir Updates |
| d'Netzwierk, d'Adressen an den Anti-DDoS-Schutz | Är Firewall an Är Servicer              |
| de Backup all Nuecht                            | Är Donnéeën an Är Datebank-Exporter     |
| déi permanent Iwwerwaachung                     | Är Applikatiounen an hir Konfiguratioun |

An tëscht deenen zwee, de **Full-Stack-Support**: eng Fro zum System, zur Datebank oder zu Ärem Code, mir stellen d'Diagnos a soen Iech, wat ze maachen ass (kuckt [Full-Stack-Support an Interventioun](/lu/vps-pro/assistance.md)).